العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

73

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

آن مربوط به محمد و آل محمد صلى اللَّه عليه و عليهم است . اقتلوا المشركين آيه چنين است : فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ - هنگامى كه ماه‌هاى حرام بپايان رسيد مشركان را هر جا كه يافتيد بكشيد چه در داخل حرم شهر مكه و چه در منطقه حل و خارج از حرم : و خذوهم . يعنى آنان را گرفته اسير كنيد كه اخيذ به معناى اسير است ( گرفته شده ) و احصروهم يعنى آنان را زندانى و حبس نمائيد و يا اينكه مانع شويد و مگذاريد داخل مسجد الحرام بشوند وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ يعنى در هر گذرگاهى بنشينيد كه در نقاط مختلف پراكنده نشوند و دست به تبليغات مسموم بزنند و منصوب خواند لفظ كل بعنوان ظرفيت و مفعول فيه مكانى است و در سوره بقره فرموده . وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ . وَ اقْتُلُوهُمْ - حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ . در راه خدا نبرد كنيد با كسانى كه با شما نبرد مىكنند و تعدى و تجاوز ننمائيد كه خدا متجاوزان را دوست نميدارد و بكشيد آنان را هر جا كه مصادف شديد و بيرون كنيد آنان را از همان جا كه شما را بيرون كردند ( از مكه ) ثقفه اى صادفه او اخذه او ظفر به او ادركه معناى اثقفه يعنى مصادف شد با او يا گرفت او را يا غالب و پيروز شد بر او يا بدست آورد او را و دستگير كرد . فقتلهم اللَّه خداوند كفار و مشركان را كشت در جنگ بدر و غير آن . و عجل له الثواب ثواب صبر پيغمبر را عنايت فرمود و در بعضى از نسخه‌ها جعل له ثواب عصره ولى نسخهء اولى بهتر و موافق تفسير است . حاصل مطلب اينكه اين نصرت و پيروزى و نابودى دشمنان ثواب و پاداش سريع دنيوى است براى صبر حضرت علاوه بر آنچه در جهان ديگرى براى حضرتش اندوخته و ذخيره شده از مقامات عاليه و قرب به حق و عزت و كرامتى كه هست . فمن صبر و احتسب يعنى منظور انسان از صبر و تحمل قرب به خدا و تحصيل رضاى او باشد كه در نتيجه از اعمال شايسته او محسوب شود . حتى يقر اللَّه عينه تا اينكه خداوند ديدگانش را روشن نمايد يعنى كارهايش را سهل و آسان و بر دشمنانش پيروز ميسازد مع ما يدخر له في الآخرة علاوه بر اجر و پاداش اخروى . 2 - كافى از عده مشايخ . . . از ابن ابى يعفور از حضرت صادق عليه السّلام كه فرمود صبر راس و ريشه وجود ايمان است . بيان مرحوم محقق طوسى در توضيح معناى صبر و آثار آن چنين فرموده . صبر نگهدارى نفس است از بىتابى در مواقع ناراحتى و بدآمدها و اثرش در باطن و درون انسان آرامش و نداشتن اضطراب و تشويش است و اثرش در زبان خوددارى از شكايت و در اعضاء و جوارح